بگو اي پيغمبر به طايفه يهود كه با جبرئيل اظهار دشمني مي كنند، هر كه با جبرئيل دشمن است با خدا دشمن است زيرا او به فرمان خدا قرآن را به قلب پاك تو رسانيد در صورتي كه آن قرآن گواه راستي ساير كتب آسماني است و هدايت و بشارت براي اهل ايمان (97)

هر كه با خدا و فرشتگان و پيغمبران او و جبرئيل و ميكائيل دشمن است و خداوند هم دشمن كافران است (98)

و ما براي اثبات پيغمبري تو آيات و دلائلي روشن فرستاديم و به جز كافران و اهل عناد كسي انكار آن دلايل نخواهد كرد (99)

چرا هر عهد و پيماني كه بربستند گروهي مي شكنند،نه تنها عهد مي شكنند بلكه اكثر آنها اصلاً ايمان نخواهند آورد (100)

و چون پيغمبري از جانب خدا بر آنان فرستاده شد كه به راستي كتاب آنها گواهي مي داد گروهي از اهل كتاب، كتاب خدا را پشت سر انداختند گويي از آن كتاب هيچ نمي دانند (101)

******

(96) You will find them the people most eager to live, even compared with those who associate [other with God]. Each one of them would like to live on for a thousand years! Yet it would never save anyone from torment, even should he live that long. God is Observant of whatever they do.

(97) (XII) SAY:"who will Gabriel's enemy? He has brought it down for your heart with God's permission, to confirm what came before it and as guidance and good news for believers.

(98) Who is an enemy of God and His angels and His messengers, as well as of Gabriel and Michael? Anyhow, God is an enemy of disbelievers!"

(99) We have sent you down clear signs; only immoral people disbelieve in them.

(100) Each time they swear an oath, does a group of them shrug it off? Rather most of them do not even believe.

(101) Whenever a messenger from God has come to them to confirm what they already had, a group of those who were given the Book have tossed God's book behind their backs as if they did not know [any better].

و چون به قوم يهود گفتند ايمان آوريد به قرآني كه خداي فرستاده پاسخ دادند كه ما به توراتي كه به جهت ما نازل شده ايمان آوريم و به غير تورات كافر مي شوند. در صورتي كه قرآن حق است و تصديق مي كند كتاب آنها را. بگو اي پيغمبر (صلي الله عليه و آله) اگر شما در دعوي ايمان به تورات راست گو بوديد چرا مي كشتيد پيغمبران گذشته را؟ (91)

و هر آينه موسي براي شما معجزاتي آورد آشكار، آنگاه شما گوساله پرستي اختيار كرديد كه سخت نابكار و ستمكار مردمي هستيد (92)

و به ياد آريد وقتي را كه از شما عهد گرفتيم و كوه طور را بر فراز شما بداشتيم كه بايد آنچه فرستاديم به قوت ايمان بپذيريد و سخن حق بشنويد، به زبان گفتيد: بشنويم، و به عمل عصيان كرديد و از آن رو دلهاي شما فريفته گوساله شد كه به خدا كافر بوديد. بگو اي پيغمبر ايمان شما سخت شما را به كار بد و كردار زشت مي گمارد اگر ايمان داشته باشيد (93)

بگو اي پيغمبر كه اگر سراي آخرت با آن ناز و نعمت را خداوند به شما اختصاص داده چون دون ساير مردم مي بايست به مرگ مشتاق و آرزومند باشيد، اگر در اين دعوي راست مي گوييد (94)

و هرگز آرزوي مرگ نكنند زيرا عذاب سخت به سبب كردار بد در آخرت براي خود مهيا كرده اند و خدا داناست به همه ستمكاران (95)

******

(91) Whenever someone tells them: "believe in what God has sent down"; they say: "We believe [only] in what has been sent down to us", while they disbelieve in what has come after that, even though it is the Truth confirming that they already have. Say: "Why did you kill God's prophets previously if you were believers?

(92) Moses came to you with evidence; then later on you adopted the Calf and became wrongdoers."

(93) When We made an agreement with you and raised the Mountain up over you [as a symbol]: "Take whatever we have brought you seriously, and listen;" they said: "We listen and [yet] we disobey!" They sucked the [spirit of the] Calf into their hearts because of their disbelief. SAY: "How wretchedly your faith commands you, if you ever have been believers!"

(94) SAY: "If a home in the Hereafter with God is exclusively yours instead of [other] people's, then long for death if you are so truthful!"

(95) They will never long for it because of what their hands have already prepared. God is aware of wrongdoers!

و هر آینه به موسی کتاب [تورات] را عطا نمودیم و از پی او پیغمبران [دیگر]فرستادیم و عیسی پسر مریم را به معجزات و ادله روشن حجت ها دادیم و او را به روح القدس قدرت و توانایی بخشیدیم، آیا هر پیغمبری که از طرف خدا دستوری بر خلاف هوای وفس شما آرد از روی حسد گروهی را تکذیب نموده و جمعی را به قتل می رسانید؟ (87)

گفتند: دلهای ما در پرده غفلت است. چنین نیست. بلکه خدا بر آنها لعن و غضب فرمود زیرا کفر و عناد ورزیدند و در میان آنها اهل ایمان بسیار اندک بود (88)

و چون کتاب آسمانی قرآن از نزد خدا به سوی آنها آمد که تصدیق کتاب آنها را می کرد و با آنکه پیش خود به ظهور او امید فتح و نصرت داشتند بر آن کسانی که کافر بودند، پس چون آمد آن پیغمبر و شناختند، به کفر از نعمت وجود او ناسپاسی کردند که خشم خدا بر کافران باد (89)

بد معامله ای با خود کردند که به نعمت قرآن که از لطف خدا بر آنها نازل شد کافر شدند و از روی حسد راه ستمگری پیش گرفتند که چرا خداوند به فضل خویش بعضی از بندگان خود را مخصوص گرداند. و خشمی تازه علاوه بر خشم سابق از جانب خدا برای خود درخواستند و مر کافران راست عذابی خوار و زار کننده (90)

******

(87) (XI) We gave Moses the BOOK and followed him up with messengers later on. We gave Jesus the son of Mary evidence and assisted him with the Holy Spirit. Yet every time some messengers comes to you with what you yourselves do not fancy, why do you act so overbearing? One group you have rejected while another group you would [like to] kill.

(88) They said: "Our hearts are covered over" . Rather God has cursed them because of their disbelief; little do they believe.

(89) Whenever  a BOOK has come to them from God to confirm what they already have-whereas previously they had been seeking victory over those who disb3elieve-so whenever something they can recognize is brought to them, they disbelieve in it. God's curse lies on disbelievers!

(90) How wretchedly have they sold their own souls by disbelieving in what God has sent down to them, begrudging that God should send down some of His bounty on any of His servants He may wish. They have brought an exchange; of anger for anger on themselves; disbelievers will have some shameful torment.

سپس با ایین عهد و اقرار باز شما به همان خوی زشت اسلاف خود می باشید که خون یکدیگر می ریزید و گروه ضعیف را از دیار خود بیرون می کنید و در بد کرداری و ستم بر ضعیفان کمک و پشتیبان یکدیگر هستید و هر گاه اسیرانی بگیبید برای آزادی آنها فدیه می طلبید، در صورتی که به حکم محققاً اخراج آنها شما را حرام خواهد بود. چرا به برخی از احکام کتاب ایمان آورده و به بعضی دیگر کافر می شوید؟ پس جزای چنین مردم بد  کردار چیست به جز خواری و ذلت در زندگی این جهان و سخت ترین عذاب در روز قیامت؟ و خدا غافل از کردار شما نیست (85)

اینان همه کسانند که متاع [دو روزه] دنیا را خریده و ملک ابدی آخرت را فروختند پس در آخرت عذاب آنها [اندک] تخفیفی نیابد و هیچ کس به آنها یاری نخواهد کرد (86)

******

(84) So we made an agreement with you: "You must not shed your own blood, nor drive one another out of your homes;" then you ratified this and were witnesses [for it].

(85) Then there you go killing one another and driving a group of you from their homes, backing one another up against them out of sin and enmity. If they are brought to you as prisoners, you ransom them, while it has been forbidden for you even to expel them! Do you believe in another part of it? What reward has anyone of you who does so, except disgrace during worldly life, while on Resurrection Day they will be driven off to the harshest torment? God does not overlook anything you do!

(86) Those are the nones who purchase worldly life instead of the Hereafter; punishment will nott be lightened for  them nor will they be supported.

پس با این همه سخت دل گشتید که دلهایتان چون سنگ یا سخت تر از آن شد. چه آنکه پاره ای از سنگ هاست که نهرها ی آب از آن بجوشد و برخی دیگر از سنگها بشکافد و هم آب از آن بیرون آید و پاره ای دیگر از ترس خدا فرود آیند و [ای سنگدلان بترسید که ] خدا غافل از کردار شما نیست (74)

آیا طمع دارید که یهودان به دین شما بگروند در صورتی که گروهی از آنان کلام خدا را شنیده و بدلخواه خود تحریف می کنند با آنکه در کلام خدا معقل کرده و معنی آن را [کاملاً] دریافته اند؟ (75)

و هر وقت با اهل ایمان ملاقات کنند گویند ما نیز ایمان آورده ایم و چون خلوت کنند با یکدیگر گویند چرا دری که [از علوم] خدا برای شما گشوده بر روی مسلمانان باز کنید تا به کمک همان با شما محاجه و خصومت کنند؟ چرا راه عقل و اندیشه نمی پویید؟ (76)

آیا نمی دانند که خدا خی داند هر چه را پنهان داشته و هر چه را آشکار سازند (77)

و بعضی از عوام یهود که چیزی نیاموخته و تورات را جز آمال و آرزوی باطل خود نپندارند و تنها پابست خیالات خام و پندار بیهوده خویشند (78)

******

(74) Even after that your hearts were harder and became stony, and even harder yet, for there are some stones which rivers gush out of and there are others which water comes forth from when they split open, and there are still others which collapse out of awe for God. God is not oblivious of what you are doing!

(75) Are you so keen for them to believe for your own sake while a group of them have already heard God's word? Then they temper with it once they have studied it, and they realize it.

(76) Whenever they meet with those who believe, they say: "We believe!", while when some of them go off privately with one another, they say: "Will you report something to them which God has disclosed to you, so they may dispute with you about it in the presence of your Lord? Don't you use your reason?"

(77) Do they not realize that God knows anything they hide and anything they display?

(78) some of them are illiterate and do not know the BOOK except to say "Amen" [to it]. They are merely guessing.

قوم موسی گفتند: از خدا بخواه که معین فرماید چگونگی و خصوصیات گاو را. موسی گفت: خدا می فرماید گاوی باشد نه پیر از کار افتاده و نه جوان کار نکرده، بلکه میانه این دو حال باشد. اکنون که تعیین شد آنچه مأمورید به جا آرید (68)

باز قوم به موسی گفتند: از خدا بخواه که رنگ آن گاو را نیز معین فرماید. موسی جواب داد: خدا می فرماید گاو زرد زرینی باشد که رنگ آن بینندگان را فرحبخش است (69)

باز گفتند: از خداوند بخواه چگونگی آن گاو را برای ما خوب روشن گرداند که آن هنوز بر ما مشتبه است. چون رفع اشتباه شود البته [اطاعت کرده] و به خواست خدا راه هدایت  پیش گیریم (70)

موسی گفت: خدا می فرماید آن گاو هم آنقدر رام نباشد که زمین شیار کند و آب به کشتزار دهد و هم ی عیب و یکرنگ باشد. قومم گفتند: اکنون حقیقت را روشن ساختی. و گاوی بدان اوصاف کشتند، لیکن نزدیک بود در این امر باز نافرمانی کنند (71)

یاد آرید وقتی که نفسی را کشتید و یکدیگر را در آن متهم کرده و خداوند رازی که پنهان می داشتید آشکار فرمود (72)

پس گفتیم پاره ای از اعضای آن گاو را بر بدن کشته زنید که اینگونه خداوند مردگان را زنده خواهد فرمود و بر شما آیات قدرت خویش را نمودار گرداند، باشد که درک کنید (73)

******

(68) They said: "Appeal to your Lord for us, to explain to us what she is." He said: "He says she is neither a wornout cow, nor a heifer, but of an age in between. Do as you are ordered!"

(69) They said: "Appeal to your Lord for us, to explain to us what color she is." He said: "He says that she is a bright yellow cow. Her color gladdens those who look at her."

(70) They said: "Appeal to your Lord for us, to explain to us what she is like. Cows seem all alike to us and we should be guided properly, if God so wishes."

(71) He said: "He says that she is a cow which has not yet been broken  in to plow the earth nor to irrigate any crops; she is sound and has no blemish on her." They said: "Now you are telling the Truth!", and they slaughtered her though they almost had not done so.

(72) (IX) When you killed a soul and quarreled over it, God was bound to bring forth whatever you had hidden.

(73) We said: "Strike him with some part of it." Thus God revives the dead and shows you His signs so you may use your reason.